قیمت بازتابدهندهی بازار است، نه این که بازار بازتابدهندهی قیمت باشد.
با حذف قیمت واقعیت بازار عوض نمیشود. فرض کنید صفحهای قیمت پرتقال رو اعلام میکند. اگر اعلام قیمت پرتقال را متوقف کنید، واقعیت بازار پرتقال از بین نخواهد رفت؛ قیمتِ پرتقال بازتابدهندهی وضعیت بازار پرتقال است، نه بر عکس.
تا وقتی هراس از کاهش ارزش ریال وجود دارد، تقاضایی بیپایان برای دلار وجود خواهد داشت. ضمن اینکه فرقی بین افزایش قیمت روغن و رُب گوجه فرنگی و افزایش بهای دلار وجود ندارد؛ هر دو در واقع صرفا بازتاب کاهش ارزش ریالاند. مردم برای حفظ ارزش پسانداز اندکشون به چیزهایی مثل طلا و دلار پناه میبرند.
روند کاهش ارزش ریال تنها وقتی متوقف میشود که حجم عظیم دلار و طلایی که دست مردم برای حفظ ارزش دارایی نگهداری میشود، به بازار برگردد. هر کس بتواند ریالی که دارد را تبدیل به کالای مصرفی بادوام (ماشین، دستگاه) یا کالاهای ارزشمند کند، لحظهای درنگ نخواهد کرد. تا وقتی جیب و دست ریال رو پس میزند، وضعیت تغییری نخواهد کرد.
لابد نیاز به توضیح نیست و هر کس به آسانی میفهمد ریال روز به روز بیارزشتر میشود، پس به نفع هر فرد است که ریال را نگه ندارد. بیان این حرف، توصیف وضعیت موجود است، نه عامل وضعیت موجود. به محض اینکه مردم حس کنند روند کاهش ارزش ریال متوقف شده، برای رد کردن دلار و طلا هجوم خواهند آورد. وقتی مردم حس کنند قرار است قدرت خرید ریال تقویت شود، این وضعیت برعکس خواهد شد: دست و جیب مردم ریال را جذب خواهد کرد.
اگر دلار در اختیار داشته باشید و حدس بزنید در طول یکی دو سال آینده ارزش دلار در مقابل ریال سقوط خواهد کرد یا ثابت خواهد ماند، چه خواهید کرد ؟ ترجیح میدهید دلار یا طلا را هر چه سریعتر به ریال تبدیل کنید و نگه دارید تا وقتی ریال تقویت شود و در نتیجه بتوانید در آیندهی دور یا نزدیک کالای بیشتری نسبت به اکنون خریداری کنید.
در حال حاضر، یعنی مهرماه سال ۱۴۰۵ این وضعیت معکوس است: وقتی میدانید صد میلیونِ حال حاضر در پایان پاییز به اندازهی هشتاد میلیون ارزش خواهد داشت، یا به عبارت دیگر، اگر بدانید که آنچه اکنون صد میلیون ارزش داره در انتهای پاییز ۱۲۰ میلیون خواهد بود، در اسرع وقت سعی میکنید یا کالای مورد نیازتان را تهیه کنید، یا سعی میکنید با تبدیل ریال به دلار یا طلا ارزش دارایی خود را حفظ کنید تا با درآمدهای بعدی بتوانید نیازهای بزرگتون رو تأمین کنید- یا در سادهترین شکل پولی که با زحمت به دست آوردید رو از دست ندید.
وقتی دهها میلیارد دلار و دهها میلیارد طلایی که در خانهها نگهداری میشود به بازار برگدد بازار ریال تقویت خواهد شد و از آن مهمتر، اقتصاد پمپاژ میشه و با رونق گرفتن کسبوکارها رشد اقتصادی بالا میرود.
بهروزی فقط از این رهگذر ممکن است: رشد اقتصادی بالا، تورم پایین. برعکس آن هم میشود وضعیتی که گریبانگیر ماست.
